Την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, στις 18:00, θα πραγματοποιηθεί στο Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α στο Σύνταγμα, η παρουσίαση του πρώτου τόμου της τελικής δημοσίευσης των ανασκαφών του Τμήματος Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας στους Τάφους των Βασιλέων στην Πάφο.
Μεταξύ των ετών 1977 και 1990, οι ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων, στη Βόρεια Νεκρόπολη της Πάφου, αποκάλυψαν σημαντικό τμήμα του μεγαλύτερου Ελληνιστικού νεκροταφείου της Κύπρου. Ανάμεσα στα σημαντικότερα μνημεία της νεκρόπολης συγκαταλέγονται εννέα μνημειακά υπόγεια ταφικά συγκροτήματα με περίστυλες αυλές, μοναδικά δείγματα της ταφικής αρχιτεκτονικής της Πτολεμαϊκής περιόδου. Οι τάφοι αποτελούν παράδειγμα σύνθεσης αιγυπτιακών και ελληνικών αρχιτεκτονικών παραδόσεων, χαρακτηριστικών της περιόδου αυτής. Ο πρώτος τόμος της τελικής δημοσίευσης, που αποτελεί έκδοση του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου, αναφέρεται στις ανασκαφικές περιόδους 1977-1981 και περιλαμβάνει τη γενική ιστορία του χώρου, τη λεπτομερή περιγραφή των επισκέψιμων τάφων με περίστυλο αίθριο, καθώς και την αναλυτική παρουσίαση των συστηματικών ανασκαφών του Τμήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο μοναδικό ταφικό συγκρότημα, γνωστό ως Τάφος 8, ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία της Βόρειας Νεκρόπολης. Η αρχιτεκτονική του, που διαμορφώνεται γύρω από έναν κεντρικό βραχώδη πυρήνα και τέσσερις ανοικτές αυλές, αποτελεί μοναδική μαρτυρία για την εξέλιξη της μνημειακής ταφικής αρχιτεκτονικής στην Πτολεμαϊκή Κύπρο. Ο Τάφος 8 έχει αποδοθεί, με ισχυρά επιχειρήματα, στην ταφή του Πτολεμαίου της Κύπρου (80-58 π.Χ.), τελευταίου Πτολεμαίου ηγεμόνα του νησιού.
Το έργο αποτελεί σημαντική συμβολή στη μελέτη της Ελληνιστικής αρχιτεκτονικής και της ταφικής πρακτικής στην Κύπρο, αλλά και στην κατανόηση της ιδιαίτερης θέσης της Πάφου μέσα στον κόσμο της Πτολεμαϊκής Μεσογείου. Τα επτά πρώτα κεφάλαια του τόμου υπογράφει ο ανασκαφέας του χώρου, πρώην Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου, δρ Σοφοκλής Χατζησάββας, ενώ τα δύο τελευταία, αφιερωμένα στην αρχιτεκτονική του Τάφου 8, η Καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Aleksandra Brzozowska-Jawornicka.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, χαιρετισμό θα απευθύνει ο Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου δρ Γιώργος Γεωργίου. Για τον τόμο θα μιλήσουν, ο Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημήτρης Πλάντζος, ο Αναπληρωτής Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Ε.Κ.Π.Α. κ. Νικόλας Δημάκης και η Ομότιμη Καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Κλαίρη Παλυβού. Θα ακολουθήσει αντιφώνηση από τον συγγραφέα του τόμου δρα Σοφοκλή Χατζησάββα.
Η εκδήλωση θα προβληθεί σε ζωντανή ψηφιακή μετάδοση από την Υπηρεσία Ζωντανών Διαδικτυακών Μεταδόσεων ΔΙΑΥΛΟΣ του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ) μέσω του συνδέσμου παρακολούθησης: https://new.diavlos.grnet.gr/el/room/5062/event/9047
